“Muziek is voor jongeren niet zomaar een geluid. Het is een sleutel om te ontspannen, emoties te voelen en de wereld om hen heen te begrijpen.” Arlette de Jong, directeur van De Helling, ziet in popcultuur een krachtig instrument om jongeren te inspireren. “Comfortzone daagt studenten uit om hun stem te laten horen, niet alleen met woorden, maar ook met creativiteit, respect en een open blik op de wereld.”
Comfortzone: een educatief programma
Comfortzone is een initiatief van Stichting De Helling en MBO Utrecht voor mbo-studenten (niveau 4, 18–20 jaar) van niet-creatieve opleidingen. Het programma daagt studenten uit om kritisch na te denken over hun rol in de democratische samenleving door het ontdekken van hun sociale identiteit. Centraal staan vragen als: Waartoe verhoud je jezelf in de wereld? Welke statements kun je maken via popcultuur of muziek? En hoe kunnen verschillende meningen respectvol naast elkaar bestaan?
Popcultuur speelt hierin een sleutelrol. Arlette: “Popcultuur heeft zich altijd kritisch uitgesproken over maatschappelijke thema’s, zoals racisme, vrouwenrechten, armoede of queerrechten. Denk aan artiesten als Beyoncé, Kendrick Lamar, Janelle Monáe, David Bowie of Bad Bunny. Comfortzone laat studenten zien hoe popcultuur bijdraagt aan het publieke debat. Het programma moedigt hen aan om hun stem te laten horen, op een creatieve en respectvolle manier. Zo hebben de studenten een hoorcollege gehad van Ray Fuego (van de band Ploegendienst) en Nora Akachar (actrice). Allebei spreken ze zich uit voor vrijheid en gelijkheid en tegen onrecht. Dit deden we in samenwerking met Vrijheidscollege.”
Waarom mbo-studenten?
De Helling kiest bewust voor mbo-studenten, omdat ze een grote groep in Utrecht vormen en zich in een leeftijdsfase bevinden waarin ze actief nadenken over hun eigen en sociale identiteit. Vaak hebben ze al ervaring met concerten of een eigen muzieksmaak ontwikkeld, wat hen bijzonder geschikt maakt voor dit educatieprogramma. Bovendien is het voor De Helling waardevol om deze groep te bereiken. Veel studenten weten de weg naar concerten of clubnachten niet altijd te vinden, terwijl er veel interessants te ontdekken valt.
Creativiteit en maatschappelijke betrokkenheid
Creativiteit en creatief denken stimuleren probleemoplossend vermogen en innovatie, wat in elk vakgebied van pas komt. Arlette: “Een ontwikkeld creatief brein is flexibeler en mentaal weerbaarder, omdat je leert omdenken. Comfortzone daagt studenten uit om verschillende maatschappelijke standpunten te begrijpen en respectvol te benaderen, wat kan bijdragen aan minder polarisatie.”
Door creativiteit en kritisch denken te stimuleren, helpt kunsteducatie studenten om zelfverzekerder te worden, hun identiteit te vormgeven en betrokken te raken bij maatschappelijke thema’s.
Uit hun comfortzone
Wat betekent het om jongeren uit hun comfortzone te halen? “Het vereist een veilige groepsdynamiek, zodat studenten vertrouwen hebben om nieuwe stappen te zetten, zoals zingen, dansen of hun ideeën in een groep pitchen,” aldus Arlette. Uit ervaring blijkt dat studenten het spannend vinden om buiten de schoolmuren les te krijgen, wat hun horizon verruimt.
Structurele samenwerking
De structurele samenwerking tussen onderwijs en cultuurinstellingen, zoals tussen De Helling en de vakgroep Burgerschap, zorgt ervoor dat thema’s op een toegankelijke manier bij studenten beklijven. Comfortzone gebruikt popcultuur om thema’s op een andere manier dan in een traditioneel klaslokaal over te brengen. Voor cultuurinstellingen biedt deze samenwerking inzicht in de belevingswereld van jongeren en waardevolle feedback.
Waarom steunt Fonds 21 dit project?
Comfortzone is een zorgvuldig opgezet educatieprogramma dat voortbouwt op een eerder door Fonds 21 ondersteund project. De thematiek is actueel en relevant, met aandacht voor identiteitsvorming, democratisch bewustzijn en maatschappelijke betrokkenheid via de lens van popcultuur. Fonds 21 steunt dit project met € 40.000.